W najnowszym wydaniu magazynu „Świat Lekarza” ukazał się artykuł poświęcony roli nowoczesnych technologii diagnostycznych w kontekście wdrażania programów badań przesiewowych raka płuca.
Uruchomienie ogólnopolskiego programu badań przesiewowych z wykorzystaniem niskodawkowej tomografii komputerowej, planowane na 1 października 2026 roku, stanowi ważny krok w kierunku wcześniejszego wykrywania raka płuca. Samo wykrycie zmiany w badaniu obrazowym nie kończy jednak procesu diagnostycznego. Kluczowe znaczenie ma możliwość szybkiego i precyzyjnego pobrania materiału do badania histopatologicznego, które pozwala potwierdzić lub wykluczyć rozpoznanie nowotworu.
Artykuł przedstawia doświadczenia NHS Scotland, gdzie równolegle z przygotowaniami do wdrożenia krajowego programu badań przesiewowych przeprowadzono ocenę technologii medycznych dotyczącą robotycznie wspomaganej bronchoskopii. W opublikowanych w 2026 roku rekomendacjach Scottish Health Technologies Group (SHTG) wskazano, że robotycznie wspomagana bronchoskopia powinna stanowić jedną z dostępnych metod diagnostycznych, a u pacjentów z niewielkimi (<20 mm), obwodowo położonymi zmianami niedostępnymi dla klasycznych technik – być metodą pierwszego wyboru.
Doświadczenia szkockiego systemu ochrony zdrowia pokazują, że efektywność programu badań przesiewowych zależy od sprawnego funkcjonowania całej ścieżki diagnostycznej – od wykrycia zmiany w badaniu obrazowym, przez uzyskanie wiarygodnego rozpoznania, aż po szybkie rozpoczęcie leczenia. Odpowiednio przygotowana infrastruktura diagnostyczna może ograniczyć opóźnienia, skrócić czas oczekiwania na rozpoznanie oraz zwiększyć szanse pacjentów na leczenie na wczesnym etapie choroby.
W publikacji „Precyzyjna droga do rozpoznania” omówiono również wyzwania związane z diagnostyką niewielkich, obwodowo położonych zmian w płucach oraz potencjalną rolę robotycznie wspomaganej bronchoskopii w usprawnieniu procesu diagnostycznego w dobie rozwijających się programów badań przesiewowych. (Str. 13)
